Nikon F4: Πρωτοπόρος από κάθε άποψη.

Nikon F4, ότι καλύτερο στο χώρο των SLRs (μετά την F6)

Nikon F4, ότι καλύτερο στο χώρο των SLRs (μετά την F6)

Είναι πανέμορφη. Για την εποχή της είχε τόσες καινοτομίες όσο καμιά άλλη φωτογραφική μηχανή. Ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα έχει πολλά χαρακτηριστικά τα οποία θα ζήλευαν ακόμα και οι σύγχρονες DSLR. Πάντα αποζητούσα μια από την εποχή που πρωτάρχιζα τη φωτογραφία με μια πενιχρή Civica RX-7 (δε τη ξέρετε; Μην ανησυχείτε, είναι από αυτές τις φτηνές κόπιες που κυκλοφόρησαν χωρίς ούτε ο Θεός να τις πάρει χαμπάρι).

Ήταν πανάκριβη τότε και μάλλον όσο και να κλαιγόμουν στους γονείς μου δε θα μπορούσαν να μου πάρουν μια. Τα χρόνια πέρασαν, εγώ μεγάλωσα και πλέον στις μεταχειρισμένες μπορεί να βρει κανείς μια σε πολύ καλή τιμή. Είναι τόσο ποιοτική που είναι μάλλον δύσκολο να πετύχεις μια που να μη δουλεύει.

Θ’ αναρωτηθείτε γιατί καταπιάστηκα με αυτή; Απλά γιατί αφού τώρα εντρύφησα στα ενδότερα της φιλμ φωτογραφίας, έχοντας ένα κάρο Nikon φακούς AI-S και νεότερους, δεν είχα ένα σώμα που να μπορεί να χρησιμοποιήσει όλους αυτούς χωρίς κανένα πρόβλημα. Οι νεότερες δεν φωτομετρούσαν με τους παλιούς, οι παλιότερες δε μπορούσαν να δεχτούν τους νέους, ενώ η Nikon F4 τους δέχεται όλους, φωτομετρεί με όλους και με όσους δεν είναι αυτόματης εστίασης προσφέρει ενδείξεις rangefinder σαν βοήθημα στην χειροκίνητη εστίαση! Εκπληκτικό δε συμφωνείτε;

Nikon F4, δε τις φτιάχνουν πια σαν αυτή!

Nikon F4, δε τις φτιάχνουν πια σαν αυτή!

Στα σχετικά μικρά μου χέρια φαντάζει πελώρια. Είναι φαρδιά, ψηλή και με τα χειριστήρια όλα σε σωστές θέσεις. Αυτό που αγάπησα πάνω της είναι πως για κάθε λειτουργία έχει ένα χειριστήριο. Έτσι ένας σχετικά έμπειρος φωτογράφος δε χρειάζεται το βιβλιαράκι για να μάθει ποιος συνδυασμός κάνει τι.

Από που ν’ αρχίσει κανείς να τη περιγράφει; Σε σχέση με τις σημερινές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, φαντάζει σα να πήδηξε μέσα από καμιά steampunk νουβέλα. Κουμπιά και διακόπτες παντού. Όχι όμως άσκοπα βαλμένα.
Ας αρχίσουμε από το επάνω μέρος της, όπου στ’ αριστερά της θα βρείτε τον επιλογέα της ευαισθησίας του φιλμ. Για να επιλέξετε την ευαισθησία του φιλμ, θα πρέπει κρατώντας το κουμπί απελευθέρωσης του τροχού του επιλογέα, να το περιστρέψετε είτε στη θέση DX, είτε σε οποιαδήποτε άλλη εσείς θέλετε. Να σημειωθεί ότι αν χρησιμοποιήσετε φιλμ με DX κώδικα και θέσετε τη ευαισθησία σε κάποια άλλη τιμή εκτός του DX, τότε η φωτογραφική μηχανή θα χρησιμοποιήσει τη τιμή που επιλέξατε εσείς.

Nikon F4, μπορεί να είναι βαριά, αλλά αν τη πιάσετε στα χέρια σας θα με καταλάβετε

Nikon F4, μπορεί να είναι βαριά, αλλά αν τη πιάσετε στα χέρια σας θα με καταλάβετε

Πάνω από τον επιλογέα της ευαισθησίας του φιλμ, είναι η μανιβέλα επανατύλιξης του φιλμ. Θα μου πείτε σε τι χρειάζεται; Σε μια επαγγελματικών προδιαγραφών φωτογραφική μηχανή πρέπει να μπορείς κάτω από οποιαδήποτε συνθήκη να βγάλεις το φιλμ από τη μηχανή. Σηκώνετε το μοχλό και κρατώντας ανοιχτό το διακόπτη R1 από την άλλη πλευρά, τυλίγετε το φιλμ.

Ένα βλέφαρο παραδίπλα, θα βρείτε τον διακόπτη απελευθέρωσης του πρίσματος. Το ίδιο το πρίσμα περιλαμβάνει μέρος των βασικότερων λειτουργιών της φωτογραφικής μηχανής όπως είναι ση φωτομέτρηση (spot, κέντρου βάρους και matrix 5 ζωνών), το σκόπευτρο, τη κουρτίνα σκίασης του σκοπεύτρου και φυσικά τα ενδεικτικά έκθεσης και άλλων λειτουργιών της μηχανής.
Το πρίσμα είναι υβριδικό. Στο κάτω μέρος, οι πληροφορίες του σκοπεύτρου προέρχονται από το ίδιο το πρίσμα, ενώ στο επάνω μέρος προέρχονται από το σώμα της φωτογραφικής μηχανής. Με το τυπικό πρίσμα DP-20 στο σκόπευτρο θα δείτε στο επάνω μέρος την επιλεγμένη διόρθωση έκθεσης, τον αριθμό καρέ και τα οπτικά βοηθήματα της εστίασης. Επίσης θα δείτε και μια απευθείας οπτική ανάγνωση της επιλεγμένης τιμής διαφράγματος από το φακό, χρήσιμο για απόλυτα χειροκίνητους φακούς που δεν επικοινωνούνε με τη μηχανή. Στο κάτω μέρος του θα δείτε ανάλογα με τη λειτουργία έκθεσης  τη ταχύτητα του κλείστρου, την επιλεγμένη τιμή διαφράγματος, την εκτίμηση της έκθεσης (υπέρ/υπό και κατά πόσο), και τη λειτουργία που έχει επιλεχθεί (A, P, S, M).
Εξωτερικά το πρίσμα φέρει ένα επιλογέα για το τύπο φωτομέτρησης (spot, center weighted, matrix), την διόρθωση του φωτόμετρου (ανάλογα με την οθόνη εστίασης που χρησιμοποιούμε, τον διακόπτη διοπτρικής ρύθμισης του σκόπευτρου, το παράθυρο διάχυσης φωτός για την ανάγνωση των πληροφοριών στο σκόπευτρο χωρίς led φωτισμό και το διάφραγμα συσκότισης του προσοφθάλμιου.

Στις πρώτες μηχανές με σειριακό αριθμό μικρότερο του 23XXXXXX η απελευθέρωση του πρίσματος ήταν χωρίς ασφάλεια. Στις μετέπειτα ήταν δυο βημάτων για την αποφυγή ατυχήματος κατά την απελευθέρωσή του. Αν αποκτήσετε μια, να προσέχετε το πως απελευθερώνετε το πρίσμα γιατί σε περίπτωση ζημιάς η αντικατάστασή του είναι δαπανηρή.

Nikon F4, Πληθώρα από επιλογές με κάθε μια το δικό της χειριστήριο

Nikon F4, Πληθώρα από επιλογές με κάθε μια το δικό της χειριστήριο

Το προσοφθάλμιο είναι πολύ φωτεινό και καλύπτει το 100% του καρέ. Προσοχή λοιπόν γιατί αν σκοπεύετε να βάλετε σε κάδρα τις φωτογραφίες σας, θα πρέπει να συμπεριλάβετε ένα μικρό περιθώριο στο  καρέ κατά την έκθεση για να μη κόψετε πράγματα στο κάδρο μετά…
Μοναδικό παράπονο τ’ ότι αν φοράτε γυαλιά είναι λίγο δύσκολο να διαβάσετε τις πληροφορίες στο κάτω μέρος του σκοπεύτρου.

Αμέσως δίπλα θα βρείτε τον επιλογέα της ταχύτητας του κλείστρου, με επιλογές X, T, B, 4 δευτερόλεπτα, έως 1/8000 του δευτερολέπτου. Η επιλογή Τ (timed exposure) είναι για μακρόχρονες εκθέσεις, απόλυτα μηχανικά ελεγχόμενη και δε καταναλώνει ενέργεια από τις μπαταρίες. Απελευθερώνοντας το κλείστρο στη ρύθμιση Τ θα χρειαστεί με το πέρας της έκθεσης να επιλέξετε μια άλλη ταχύτητα για να επαναφέρετε το κλείστρο.
Είναι κάπως ασυνήθιστο για κάποιον που έχει μάθει στις ανέσεις των σύγχρονων DSLR να χρησιμοποιεί κάτι τέτοιο στη λειτουργία προτεραιότητας κλείστρου, αλλά σιγά-σιγά περνά κι αυτό.

Δίπλα του βρίσκεται ο επιλογέας της αντιστάθμισης έκθεσης με τιμές από -2 μέχρι +2 ev σε 1/3 ev βήματα. Υπάρχει πάνω σε αυτόν ένας διακόπτης που κλειδώνει τη κάθε επιλογή προκειμένου να μη μετακινηθεί κατά λάθος.
Γύρω από αυτόν θα βρείτε τον διακόπτη επιλογής προγράμματος της φωτογραφικής μηχανής. Μπορείτε να επιλέξετε μεταξύ των τιμών Ph (Program High Speed), P (Program Normal), S (προτεραιότητα κλείστρου), A(προτεραιότητα διαφράγματος) και M (χειροκίνητη έκθεση, εσείς επιλέγετε τιμή διαφράγματος και ταχύτητα κλείστρου, η μηχανή σας υποβοηθά με ενδείξεις στο προσοφθάλμιο).
Στη Ph λειτουργία, όταν θα της προσαρτήσετε ένα φακό που επικοινωνεί πλήρως με το σώμα η φωτογραφική μηχανή θα επιλέξει τη ταχύτερη δυνατή ταχύτητα, ενώ στη λειτουργία Ρ, απλά θα επιλέξει το καλύτερο συνδυασμό ανεξάρτητα από το φακό που χρησιμοποιείται. Όπως καταλαβαίνετε αυτές οι δυο λειτουργίες μετατρέπουν την F4 σε μια πανάκριβη point and shoot φωτογραφική μηχανή.
Αν χρησιμοποιήσετε φακό χωρίς CPU τότε η φωτογραφική μηχανή το γυρίζει αυτόματα σε Aperture Priority Auto (A) όπου εσείς επιλέγετε το διάφραγμα στο φακό και η φωτογραφική μηχανή ρυθμίζει τη ταχύτητα του κλείστρου. Στη περίπτωση που χρησιμοποιήσετε φακό που δε μεταδίδει στο σώμα πληροφορίες για το διάφραγμα, τότε αν το διάφραγμα κλείνει αυτόματα θα πρέπει να πατήσετε το DOP κουμπί για να κλείσετε το διάφραγμα και να τραβήξετε τη φωτογραφία (διαφορετικά κατά την έκθεση το διάφραγμα θα μείνει τελείως ανοιχτό). Αν ο χειροκίνητος φακός δεν έχει αυτόματο διάφραγμα τότε απλά εστιάζετε, κλείνετε το διάφραγμα και τραβάτε τη φωτογραφία.
Η λειτουργία προτεραιότητας ταχύτητας κλείστρου κάνει αυτό που είδη ξέρετε. Εσείς επιλέγετε τη ταχύτητα κλείστρου και η φωτογραφική μηχανή επιλέγει αυτόματα τη τιμή του διαφράγματος.

Λίγο παραπέρα θα βρείτε το κουμπί απελευθέρωσης του κλείστρου και τον περιστροφικό επιλογέα ενεργοποίησης της φωτογραφικής μηχανής/τύπου οδήγησης του φιλμ. Μπορείτε πλέον να δείτε πότε η Nikon εμφάνισε για πρώτη φορά αυτό το τύπο που χρησιμοποιεί μέχρι τώρα σε όλα τα SLR/DSLR μοντέλα της. Μετακινώντας το από τη θέση L σε μια οποιαδήποτε από τις θέσεις S, Cs, Ch, Cl η φωτογραφική μηχανή είναι έτοιμη για δράση. Οι επιλογές αυτές αφορούν τη ταχύτητα προώθησης του φιλμ. Από ένα μόνο καρέ, μέχρι 4 καρέ το δευτερόλεπτο και 1 με σίγαση του μοτέρ κίνησης του φιλμ.

Μπροστά στη φωτογραφική μηχανή θα βρείτε από δεξιά προς αριστερά, το διακόπτη απελευθέρωσης του φακού, τον επιλογέα αυτόματης εστίασης, το κουμπί προεπισκόπησης της έκθεσης και το μοχλό κλειδώματος του καθρέπτη γύρο από αυτόν, το πλήκτρο κλειδώματος της εστίασης, το κουμπί κλειδώματος της έκθεσης κι ένα μοχλό γύρο από αυτόν που όταν μετακινηθεί στη θέση με τις δυο βούλες τότε το κουμπί πάνω του κλειδώνει την έκθεση και την εστίαση ταυτόχρονα.

Πολλά χειριστήρια, δε νομίζετε; Το εκπληκτικό όμως είναι πως το κάθε τι κάνει μια δική του λειτουργία, καθιστώντας την απόλυτα λειτουργική χωρίς πολυπλοκότητες από πλήκτρα που κάνουν ένα κάρο πράγματα με σαράντα συνδυασμούς. Αυτή είναι μια από τις χάρες τις.

Φυσικά μοντάρισα πάνω της έναν από τους αγαπημένους μου 50άρηδες.

Φυσικά μοντάρισα πάνω της έναν από τους αγαπημένους μου 50άρηδες.

Στη χρήση είναι εκπληκτική! Φορέστε της ένα μοντέρνο AF φακό κι απολαύστε όλες τις χάρες των σύγχρονων οπτικών. Βάλτε της έναν παλιό AI-S και αναβιώστε τη χάρη της φωτογραφίας με το ιδιαίτερο στυλ που σας προσφέρει το παλιό γυαλί. Βάλτε έναν αντάπτορα και μοντάρετε πάνω της έναν M42 φακό ή ότι άλλο μπορείτε να φανταστείτε. Σε κάθε περίπτωση η φωτογραφική μηχανή θα σας προσφέρει φωτομέτρηση και μάλιστα συμπεριλαμβανομένης και της matrix! Άκουσον! Matrix metering με παλιούς χειροκίνητους φακούς και μάλιστα από ένα φωτόμετρο που μπορεί να είναι μόνο 5 σημείων, αλλά αποδίδει καλύτερα από τις περισσότερες σύγχρονες DSLR. Επίσης με όλους τους φακούς θα έχετε υποβοήθημα από την ηλεκτρονική τηλεμετρία της φωτογραφικής μηχανής! Καταλαβαίνετε λοιπόν γιατί ακόμα είναι μια από τις περισσότερο περιζήτητες φωτογραφικές μηχανές. Αυτονόητο επίσης γιατί η Nikon αποφάσισε να αφαιρέσει αυτά τα χαρακτηριστικά από τις σύγχρονες προκειμένου να «σπρώξει» τους χρήστες στα νέα προϊόντα της.

Το σώμα της είναι σκέτο μέταλλο με καουτσούκ εδώ κι εκεί ώστε να βελτιώνει το κράτημα στα χέρια σας. Τέσσερις αλκαλικές μπαταρίες στο ΜΒ-20 battery pack θα κρατήσουν για 90 φιλμάκια. Όταν η μπαταρίες τελειώσουν τότε η φωτογραφική μηχανή απλά δε θ’ ανάβει. Θα προτιμούσα κάποιον άλλο τρόπο ένδειξης της κατάστασης των μπαταριών, αλλά είναι τόσα τα χαρακτηριστικά της που μπορεί κανείς να της το συγχωρέσει.

Είναι πολύ βαριά! Αλλά δείτε το θετικά. Θα σφίξουν εκείνα τα πλαδαρά χεράκια σας, θα λιώσετε μ’ αυτή το κεφάλι του κάθε επίδοξου ληστή και θα νιώσετε απίστευτη ανακούφιση μόλις τη ξεκρεμάσετε από το σβέρκο σας. Προσοχή όμως γιατί η καθημερινή χρήση της θα σας χαρίσει και μια καμπούρα! 🙂

Είναι εκπληκτική! Τόσο που αγόρασα και μια δεύτερη! Αν αποφασίσετε ν’ αποκτήσετε μια, φροντίστε πέρα από το να δουλεύει φυσικά, να έχει σειριακό αριθμό μεγαλύτερο του 24Χ. Στο πέρασμα του χρόνου η Nikon τη βελτίωσε κι επιλέγοντας μια με ένα μεγάλο σειριακό αριθμό θα σιγουρέψετε πως θα έχετε μια με όλες τις αλλαγές αυτές.
Να βεβαιωθείτε επίσης πως φορτώνει το φιλμ σωστά. Οι πρώτες, 21Χ-22Χ είχαν μικρο-προβληματάκια με το μηχανισμό φόρτωσης του φιλμ και αρνιούνταν πεισματικά να δεχτούν το φιλμ. Τη φορτώνατε, το προωθούσε στο καρέ ένα και ωπ, κόκκινο φως-στοπ. Λύνεται εύκολα κι αυτό. Θα σας δείξω στο άμεσο μέλλον το πως.
Δώστε από 100€ για μια απόλυτα λειτουργική σε καλή κατάσταση, μέχρι 500 για μια σχεδόν ολοκαίνουρια στο κουτί της. Τα MB-21 και MB-22 battery packs μπορεί να σας δίνουν επιπλέον δυνατότητες και μεγαλύτερη ταχύτητα προώθησης του φιλμ, αλλά τις κάνουν ακόμα μεγαλύτερες. Το MB-20 είναι αυτό που προτιμώ περισσότερο.

Το εγχειρίδιό της θα το βρείτε εδώ. Αν ποτέ χρειαστεί να της βάλετε χέρι (που κατά 99.999999% δε θα χρειαστεί) αυτό εδώ κι αυτό εδώ θα σας φανούν χρήσιμα.

Μια σαρωμένη κοπιά της μπροσούρας της θα βρείτε εδώ.

Και φυσικά, μια μέχρι το κόκαλο παρουσίασή της από το Photography in Malaysia.

Απολαύστε μια από τις καλύτερες SLR που φτιάχτηκαν ποτέ, και που θα έπρεπε οι τωρινές DSLR να έχουν σαν οδηγό. Αν θα σας πρότεινα να πάρετε μια; Μα φυσικά, και να είστε σίγουροι πως θ’ απολαύσετε κάθε στιγμή μαζί της!

Ανανέωση 2013-11-13:

Παρ’ ότι η F4 είναι φτιαγμένη σαν τανκ, δυο προβλήματα μπορεί να σας τύχουν από κακομεταχειρισμένες μηχανές που πωλούνται στο ebay.
Μπορεί να μη φορτώνει  το φιλμ και να σας δίνει κόκκινο led όποτε προσπαθείτε να της φορτώσετε φιλμ. Αυτό μπορείτε να το αποφύγετε φροντίζοντας ο σειριακός αριθμός να είναι μεγαλύτερος από 23Χ. Στα τελευταία μοντέλα δείχνει πως η Nikon εφάρμοσε αλλαγές που συμπεριλαμβάνουν την αποφυγή αυτού του προβλήματος.
Το άλλο που μπορεί να σας τύχει σε μοντέλο με οποιοδήποτε σειριακό αριθμό, είναι το σώμα να μην επικοινωνεί σωστά με το φακό και να μη μπορεί να κλείσει σωστά το διάφραγμα αυτόματα στις λειτουργίες P και S. Το μόνο που μπορείτε να κάνετε εδώ είναι να δοκιμάσετε τη μηχανή με κάποιο φακό AF D. Βάλτε τη στο S και δοκιμάστε συνδυασμούς ταχυτήτων και διαφράγματος επιβεβαιώνοντας ότι κάθε φορά το διάφραγμα κλείνει σωστά και η φωτογραφική μηχανή δε σας δίνει blinking red led μετά από τη λήψη.

Advertisements

3 thoughts on “Nikon F4: Πρωτοπόρος από κάθε άποψη.

  1. Εχω μια F4 που στις λειτουργίες P και S ανάβει το κόκκινο led μετά από κάθε φωτογραφία και η μηχανή κολλάει. Μήπως είναι χαλασμένη;

    • Μανιακός συλλέκτης κι εσύ; 🙂

      Έχει πρόβλημα με τον έλεγχο του διαφράγματος. Βάζω στοίχημα πως αυτό σου συμβάινει με τους D/G φακούς. Δοκίμασε να δεις αν ανεξάρτητα από τη τιμή του διαφράγματος που ορίζεται το προσοφθάλμιο, η μηχανή το κλείνει πάντα τελείως.
      Επίσης το led αναβοσβήνει, σωστά;

  2. Pingback: Παιχνίδια στο σκοτάδι. | .: Φωτογραφία :.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: